Wat is de EUDR? De ontbossingsverordening in mensentaal
De EUDR (Verordening (EU) 2023/1115) verbiedt het in de EU verhandelen of uit de EU uitvoeren van producten die bijdragen aan ontbossing. Wie met koffie, cacao, hout, rubber, soja, palmolie of rundveeproducten werkt, moet vanaf eind 2026 kunnen bewijzen dat zijn producten ontbossingsvrij én legaal geproduceerd zijn.
Welke grondstoffen en producten?
De verordening dekt zeven grondstoffen: rundvee, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en hout — plus een lange lijst afgeleide producten die in Annex I van de verordening staan, aangeduid met hun HS-code. Alleen producten die in die bijlage staan én de betrokken grondstof bevatten, vallen onder de regels.
Concreet betekent dat: chocolade (HS 1806) valt eronder, net als houten meubelen (specifieke subcodes van 9401 en 9403), banden met natuurrubber (ex 4011) en houtskool (4402). Gedrukte boeken werden eind 2025 uit de scope geschrapt; producten van bamboe of rotan en volledig gerecycleerde materialen vallen erbuiten.
Wat betekent 'ontbossingsvrij'?
Een product is ontbossingsvrij wanneer het geproduceerd is op land waar na 31 december 2020 geen bos werd omgezet in landbouwgrond. Voor hout geldt bijkomend dat de kap geen bosdegradatie mag hebben veroorzaakt — bijvoorbeeld de omzetting van natuurlijk bos naar plantagebos.
Daarnaast moeten de producten legaal geproduceerd zijn volgens de wetgeving van het productieland: van landrechten en milieuregels tot arbeidsrecht en anticorruptiebepalingen.
Operator of handelaar: wie moet wat?
De verordening maakt een onderscheid tussen operators en handelaars. Operator bent u wanneer u een product als eerste in de EU in de handel brengt (bijvoorbeeld door het te importeren) of het uitvoert. U draagt dan de volledige zorgvuldigheidsplicht: informatie verzamelen, risico beoordelen, risico beperken en een due-diligence-verklaring indienen.
Handelaars — wie het product verderop in de keten verkoopt — hebben een lichter regime als ze kmo zijn: zij houden bij van wie ze kochten, aan wie ze leverden en welke DDS-referentienummers daarbij horen, vijf jaar lang. Grote handelaars worden behandeld als operator.
Sinds de wijzigingsverordening van december 2025 geldt bovendien een getrapt model: alleen de eerste downstream-operator moet de DDS-referenties van zijn leveranciers actief verzamelen en doorgeven; verder stroomafwaarts vervalt die doorgeefplicht.
Waarom dit voor uw bedrijf telt
Zonder geldige due-diligence-verklaring komt uw invoer vast te staan bij de douane: het DDS-referentienummer wordt bij de aangifte gecontroleerd. En de sancties zijn niet symbolisch — boetes tot minstens 4% van uw EU-jaaromzet, verbeurdverklaring van producten en uitsluiting van overheidsopdrachten.
Minstens even belangrijk: grote afnemers schuiven de verplichting contractueel door. Retailers, groothandels en industriële klanten vragen vandaag al EUDR-garanties aan hun leveranciers — ook aan kleine bedrijven waarvoor de wettelijke deadline pas medio 2027 valt.
Vrijblijvende aanvraag
Start met een EUDR-quickscan — weet binnen een week waar u staat
Vertel ons wat u importeert of verwerkt en van hoeveel leveranciers. U krijgt binnen één werkdag reactie en na de quickscan een concreet plan met vaste prijs.
- Reactie binnen één werkdag, quickscan-rapport binnen een week
- Vaste prijs per dossier — u weet vooraf wat het kost
- Wij contacteren uw leveranciers, u houdt de relatie
- Dossier direct toonbaar bij controle door de overheid
Liever meteen iemand aan de lijn? Bel +32 470 00 00 00
Goed om te weten
Veelgestelde vragen
Is de EUDR al van kracht?
De verordening is in werking sinds 29 juni 2023, maar de verplichtingen gelden pas vanaf 30 december 2026 (grote en middelgrote bedrijven) en 30 juni 2027 (micro- en kleine ondernemingen). De Commissie bevestigde in mei 2026 dat er geen derde uitstel komt.
Geldt de EUDR ook voor producten die ik binnen de EU koop?
Ja. De verordening geldt voor het in de handel brengen én het verder verhandelen van relevante producten, ongeacht waar de grondstof vandaan komt — ook Belgisch of Frans hout valt eronder. Wie binnen de EU koopt, steunt op de due-diligence-verklaring van zijn leverancier en houdt de referenties daarvan bij.
Wat is het verschil met de EUTR?
De Europese Houtverordening (EUTR) gold alleen voor hout en vroeg legaliteit. De EUDR vervangt haar, breidt uit naar zeven grondstoffen en voegt het ontbossingsvrij-criterium, geolocatieplicht en een formeel verklaringssysteem toe.